Site analizi nasıl yapılır? 20 maddelik kontrol listesi

Site analizi, bir siteye bakıp “şurası iyi olmamış” demek değildir. Sıralı bir teşhis işidir: önce sitenin görünüp görünmediğine, sonra doğru sorulara cevap verip vermediğine, en sonda hızına bakılır. Sıra bozulduğunda haftalarca hız optimizasyonu yapıp indekslenmeyen bir siteyi hızlandırmış olursunuz. Bu yazıda kontrol listesini doğru sırayla veriyoruz.

A. Önce indekslenme engelleri

Bu beş madde, diğer her şeyden önce gelir. Buradaki bir hata, sitenin arama sonuçlarında hiç görünmemesine yol açar; geri kalan kırk madde mükemmel olsa bile.

1. robots.txt: yanlışlıkla tüm siteyi ya da kritik dizinleri engelliyor mu? Geliştirme ortamından canlıya taşınan “Disallow: /” satırı, en sık görülen felakettir.
2. noindex etiketi: indekslenmesini istediğiniz sayfalarda noindex var mı? Tema ve eklenti ayarlarından farkında olmadan gelebilir.
3. Canonical adres: her sayfa kendini mi işaret ediyor, yoksa hepsi ana sayfayı mı gösteriyor? Yanlış canonical, sayfaların “kopya” sayılıp indeksten düşmesine yol açar.
4. Yönlendirme zincirleri: bir adres başka adrese, o da bir başkasına gidiyor mu? Her halka hem gecikme hem sinyal kaybıdır.
5. Site haritası: var mı, güncel mi, içindeki adresler gerçekten 200 dönüyor mu? Ölü adres taşıyan bir site haritası, güven kaybettirir.

Bu maddelerin hepsini site analizi aracı tek seferde kontrol eder ve bulguları önem sırasına göre listeler.

B. İçerik ve eşleşme sinyalleri

Site görünüyorsa, sıradaki soru şudur: hangi sorulara cevap verdiği anlaşılıyor mu?

• Başlık etiketi: her sayfada benzersiz mi, sayfanın konusunu söylüyor mu, arama sonucunda kesilmeyecek uzunlukta mı?
• Meta açıklama: var mı, tekrar ediyor mu? Sıralamayı doğrudan belirlemez ama tıklama oranını belirler.
• H1: her sayfada bir tane var mı? Sıfır ya da beş tane, ikisi de sorundur.
• Başlık hiyerarşisi: h1'den h3'e atlama var mı? Hiyerarşi hem arama motoru hem ekran okuyucu için sayfanın haritasıdır.
• İçerik derinliği: sayfa, hedeflediği sorguyu gerçekten karşılıyor mu, yoksa birkaç cümlelik bir yer tutucu mu?
• Kopya içerik: ürün açıklamaları tedarikçiden olduğu gibi mi alınmış? Aynı metni yüzlerce site kullanıyorsa hiçbiri öne çıkmaz.
• İç bağlantı: önemli sayfalarınıza kaç yerden bağ veriliyor? Hiçbir yerden bağ almayan sayfa, sitenizde var ama görünmez.

C. Erişilebilirlik ve mobil

Ziyaretçilerin çoğunluğu mobilden geliyor ve arama motoru siteyi öncelikle mobil hâliyle değerlendiriyor.

• Görünüm ayarı (viewport): tanımlı mı, birden fazla tanım var mı?
• Dokunma hedefleri: butonlar ve bağlantılar parmakla basılabilecek büyüklükte mi?
• Okunabilirlik: yazı boyutu ve kontrast yeterli mi? Açık gri üzerine beyaz metin, tasarım tercihi değil erişilebilirlik hatasıdır.
• Alt metin: görsellerde var mı? Hem erişilebilirlik hem görsel arama meselesidir; ayrıntısını görsel SEO yazısında açtık.
• Yatay kaydırma: mobilde sayfa yana kayıyor mu? Taşan tek bir tablo bütün sayfayı bozar.

D. Hız ve altyapı

Bu bölüm son sıradadır — önemsiz olduğu için değil, önündeki maddeler çözülmeden etkisi ölçülemediği için.

• TTFB: sunucu ilk baytı ne kadar sürede gönderiyor?
• Sayfa ağırlığı: toplam kaç bayt indiriliyor, en ağır üç dosya ne?
• Render engelleyen kaynaklar: ilk boyamayı geciktiren stil ve script var mı?
• Üçüncü taraf betikler: kaç ayrı alan adına bağlanılıyor?
• HTTPS ve güvenlik başlıkları: sertifika geçerli mi, HTTP'den HTTPS'e tek adımda yönlendiriliyor mu?
• Düzen kayması: sayfa açılırken içerik zıplıyor mu?

Bu ölçümleri hız testi aracı çıkarır; teşhis sırasını sitem neden yavaş açılıyor yazısında anlattık.

Sıralama önemli

Bu dört bölümün sırası tesadüf değil. Her biri kendinden sonrakinin ön koşuludur:

İndekslenmeyen bir sayfanın içeriği önemsizdir — kimse görmez. İçeriği hedef sorguyla eşleşmeyen bir sayfanın hızlı olması bir işe yaramaz — sıralamaya girmez. Mobilde kullanılamayan bir sayfanın iyi içeriği ziyan olur — ziyaretçi okuyamadan çıkar. Bu yüzden analiz raporunu okurken de aynı sırayı izleyin: kırmızı işaretli maddelerin en yukarıdakinden başlayın.

Analizden sonra ne yapmalı?

Rapor çıkarmak kolay, sıraya koymak zordur. Bulguları üç kovaya ayırın:

• Bugün düzeltilecekler: indekslenme engelleri ve kırık sayfalar. Bunlar aktif olarak zarar veriyor.
• Bu ay düzeltilecekler: başlıklar, açıklamalar, iç bağlantı, görsel optimizasyonu. Emek gerektirir ama teknik risk taşımaz.
• Planlanacaklar: altyapı değişikliği, tema değişimi, içerik üretimi. Bunlar proje, madde değil.

Kovalara ayırmadan yapılan analiz, uzun bir yapılacaklar listesi olarak dosyada kalır. En sık görülen sonuç budur.

Ne sıklıkla tekrarlanmalı?

Teknik sağlık kendiliğinden bozulur: eklenti güncellenir, tema değişir, yeni sayfa yanlış ayarla açılır, bir yönlendirme unutulur. Pratik ritim şudur — indekslenme kontrolü ayda bir, tam analiz üç ayda bir, büyük bir değişiklikten (tema, altyapı, alan adı) sonra derhal.

Bir de sürekli izleme boyutu var: 404 veren sayfalar ve düşen sıralamalar, aylık raporu beklemeden fark edilmelidir. Kelime bazlı takip için sıra bulucu aracını kullanabilirsiniz.

Sonrasında: kelime bazlı analiz

Site analizi sitenin bütününe bakar; bir sonraki adım tek tek sayfaların hedef kelimeye hazır olup olmadığını ölçmektir. Bunun için SEO analizi aracını kullanabilir, yöntemi SEO analizi nasıl yapılır yazısında bulabilirsiniz. İkisi birlikte çalışır: teknik sağlık zemindir, sayfa içi uyum ise o zeminde yükselen yapıdır.

E-ticaret sitelerine özgü altı kontrol

Yukarıdaki liste her site için geçerlidir. E-ticarette bunlara eklenmesi gereken altı madde daha var; hepsi katalog yapısından doğar ve hepsi sessizce büyür:

• Filtre ve sıralama adresleri: her filtre kombinasyonu ayrı bir adres üretiyorsa, site binlerce kopya sayfa yaratır. Bu adreslerin canonical ile ana kategoriye toplanması ya da taramaya kapatılması gerekir.
• Stokta olmayan ürünler: tükenen ürünün sayfası siliniyor mu, yoksa duruyor mu? Silinen her sayfa bir 404'tür; kalıcı olarak gelmeyecek ürünler için doğru yönlendirme kurulmalıdır.
• Varyant sayfaları: aynı ürünün her rengi ayrı sayfaysa, birbirinin kopyası içerikler oluşur. Varyantların tek üründe toplanması hem SEO hem yorum birikimi açısından doğrudur.
• Sayfalama: kategori sayfalarının ikinci, üçüncü sayfaları indekslenebiliyor mu, canonical'ları doğru mu?
• Ürün yapısal verisi: fiyat, stok durumu ve değerlendirme bilgisi işaretlenmiş mi? Arama sonucunda zengin gösterim buradan gelir.
• Sepet ve hesap sayfaları: bunlar indekslenmemeli. İndekslendiklerinde hem değersiz sayfalarla site kalitesini düşürür hem tarama bütçesini yerler.

Analizi kim yapmalı, hangi araçla?

Teknik analiz uzmanlık ister ama başlangıç seviyesi kontroller herkesin yapabileceği kadar somuttur. Pratik bölüşüm şudur: yukarıdaki A ve B bölümlerini site sahibi kendi başına, otomatik araçlarla düzenli olarak kontrol edebilir. C ve D bölümündeki bulguların bir kısmı ise tema ya da altyapı düzeyinde müdahale gerektirir.

Araç seçerken dikkat edilecek nokta, aracın neyi ölçtüğünü söylemesidir. "SEO puanınız 62" diyen bir rapor işe yaramaz; hangi maddede ne bulunduğunu, neden sorun olduğunu ve nasıl düzeltileceğini söyleyen rapor işe yarar. Bulguyu anlamadan yapılan düzeltme, çoğu zaman yeni bir sorun üretir.

Sık sorulan sorular

Site analizine nereden başlamalıyım?

İndekslenme engellerinden. Robots kuralları, noindex etiketleri, canonical hataları ve yanlış yönlendirmeler — bunların herhangi biri varsa sayfa arama sonuçlarında hiç görünmez ve içerik ya da hız çalışması karşılığını bulmaz. Teşhis sırası bu yüzden bilinçlidir.

Analizi ne sıklıkla tekrarlamalıyım?

Kapsamlı analizi yılda birkaç kez, indekslenme ve hata kontrolünü ise düzenli olarak yapın. Ayrıca site taşıma, tema değişikliği ve toplu ürün yükleme gibi büyük değişikliklerden hemen sonra mutlaka tekrarlayın — teknik SEO'nun en riskli anları bunlardır.

Bulguları nasıl önceliklendirmeliyim?

İki eksene bakın: kaç sayfayı etkiliyor ve etkisi ne kadar ağır. Tek bir şablondan kaynaklanan ve yüzlerce sayfayı etkileyen bir hata, tek sayfadaki ciddi bir kusurdan önce gelir. Kırmızı maddeleri kapatmadan sarı maddelere geçmeyin.

Özet

Site analizini dört bölüme ayırın ve sırayı bozmayın: indekslenme engelleri, içerik ve eşleşme sinyalleri, erişilebilirlik ve mobil, hız ve altyapı. Bulguları “bugün / bu ay / planlanacak” diye üçe bölün; sıralanmamış bir rapor uygulanmaz. İndekslenme kontrolünü aylık, tam analizi üç aylık yapın ve büyük değişikliklerden sonra beklemeyin.