Görsel SEO: Alt Metin ve Dosya Adı Optimizasyonu

Görsel arama, e-ticarette en çok küçümsenen trafik kaynağıdır. Müşteri çoğu zaman ürünü tarif edemez ama görünce tanır; bu yüzden “şuna benzer bir şey” aramaları görsel sonuçlar üzerinden yürür. Görsellerinizin bu aramalarda çıkması, teknik olarak birkaç basit kurala bağlıdır — ve bu kurallar aynı zamanda erişilebilirliği ve sayfa hızını da iyileştirir.

Alt metni: iki işi birden yapar

Alt metin, görselin metinsel karşılığıdır. İki ayrı işlevi vardır ve ikisi de gerçektir: ekran okuyucu kullanan ziyaretçi görseli bu metinden anlar, arama motoru da görselin ne olduğunu buradan öğrenir.

Nasıl yazılır?

• Ne görüldüğünü yazın: “kırmızı deri kadın çanta, uzun askılı” — “çanta1” değil.
• Bağlamı ekleyin, kelime doldurmayın: alt metin bir anahtar kelime deposu değildir. Doğal bir cümle, tekrarlı bir listeden daha iyi çalışır.
• Kısa tutun: birkaç kelimeden bir cümleye kadar. Uzun paragraflar ekran okuyucuda okunması zor bir yığın hâline gelir.
• “Görsel”, “fotoğraf” demeyin: zaten görsel olduğu biliniyor; yer kaplar, bilgi vermez.

Ne zaman boş bırakılır?

Görsel tamamen dekoratifse — arka plan deseni, ayraç çizgisi, süs ikonu — alt metin boş bırakılmalıdır. Boş bırakmak, ekran okuyucuya “bunu atla” demektir. Özniteliği hiç yazmamakla boş yazmak aynı şey değildir: hiç yazılmadığında bazı ekran okuyucular dosya adını okur ve ortaya anlamsız bir gürültü çıkar.

Ürün görsellerinde ise alt metin asla boş bırakılmamalıdır. Aynı ürünün birden fazla görseli varsa her birini farklı yazın: “önden görünüm”, “iç bölme detayı”, “kullanımda ölçek karşılaştırması”.

Dosya adı

Dosya adı, alt metinden sonra ikinci en güçlü sinyaldir ve maliyeti sıfırdır. “IMG_20260412_1123.jpg” hiçbir şey anlatmaz; “kirmizi-deri-kadin-canta-uzun-askili.webp” hem arama motoruna hem size bilgi verir.

Kurallar basittir: küçük harf, kelimeler arasında tire, Türkçe karakter kullanmayın (sunucu ve tarayıcı davranışları farklılaşabilir), tarih ve sıra numarası yerine ürünü tarif edin. Toplu yükleme yapıyorsanız adlandırmayı ürün kartından türetecek bir kural kurun; elle yapıldığında ilk yüz üründen sonra bırakılır.

Format ve boyut

Görsel SEO’nun en somut kısmı burasıdır, çünkü doğrudan sayfa hızını etkiler ve hız da bir sıralama sinyalidir.

• Format: WebP, aynı görünürlükte JPEG ve PNG’ye göre belirgin biçimde küçüktür ve yaygın olarak desteklenir.
• Çözünürlük: gösterilecek boyutun en fazla iki katı yeterlidir. 400 piksel genişliğinde görünen bir görseli 3000 piksel yüklemek, baytın çoğunu çöpe atmaktır.
• Duyarlı görsel: aynı görselin farklı ekran boyutları için farklı sürümlerini sunmak, mobilde ciddi tasarruf sağlar.
• Sıkıştırma: “en yüksek kalite” ayarı gözle ayırt edilemeyecek bir farkla çok daha büyük dosya üretir.

Sayfanızın görsel yükünü ve en ağır dosyalarını hız testi aracıyla görebilirsiniz.

Tembel yükleme (lazy loading)

Ekranda görünmeyen görsellerin yüklenmesini ertelemek, ilk açılışı hızlandırır. Ancak bir tuzağı vardır: ilk ekranda görünen görsele tembel yükleme uygulamak, tam tersine geciktirir. Kural şudur — ilk ekrandaki ana görsel normal yüklenir, aşağıdakiler ertelenir.

Düzen kaymasını önleyin

Ölçüsü bildirilmemiş bir görsel yüklendiğinde altındaki içeriği aşağı iter. Okumaya başlamış kullanıcı satırı kaybeder, butona basmak üzere olan kullanıcı yanlış yere basar. Çözüm, her görsele genişlik ve yükseklik bilgisi vermek ya da kutusunu CSS ile sabitlemektir.

Bu, hem kullanıcı deneyimi hem ölçüm meselesidir: arama motorları düzen kaymasını sayfa deneyimi sinyallerinden biri olarak ölçer. Hız teşhisinin genel sırasını sitem neden yavaş açılıyor yazısında anlattık.

Bağlam da sayılır

Arama motoru bir görseli yalnız kendisinden değil, çevresindeki metinden de anlar. Görselin yakınındaki başlık, açıklama ve resim altı yazısı hepsi bağlam kurar. Bu yüzden ürün görselini boş bir kutuya koymak yerine, ilgili başlığın ve açıklamanın yanına yerleştirmek işe yarar.

Aynı mantık sayfanın tamamı için geçerlidir: konusu net olmayan bir sayfadaki görsel de net olmaz. Sayfa içi uyumun nasıl kontrol edileceğini SEO analizi nasıl yapılır yazısında anlattık.

Görsel site haritası

Görselleriniz JavaScript ile yükleniyorsa ya da galeri içinde gizliyse, arama motoru hepsini bulamayabilir. Site haritanıza görsel bilgisini eklemek, bu görsellerin keşfedilmesini kolaylaştırır. Büyük kataloglarda fark ölçülebilir düzeydedir.

Ayrıca ürün yapısal verisi içinde görsel alanını doldurmak, arama sonucunda ürün görselinin çıkma ihtimalini artırır. Sitenizin bu tarafını site analizi aracıyla kontrol edebilirsiniz. Aynı konuyu yirmi maddelik teknik SEO denetimi yazısında açtık.

E-ticarette pratik öncelik

Bütün katalogu bir günde düzeltmeye çalışmayın; sırayla ilerleyin:

1. En çok satan 50 ürün: alt metin ve dosya adı. Etkinin büyük kısmı buradan gelir.
2. Kategori sayfalarının kapak görselleri: genelde en ağır dosyalardır ve en çok görülürler.
3. Format dönüşümü: katalogun tamamını WebP’ye çevirmek toplu bir işlemle yapılabilir.
4. Ölçü bilgisi: tema düzeyinde tek seferde çözülür, ürün ürün uğraşmaya gerek yoktur.
5. Yeni yüklemeler için kural: bundan sonra yüklenen her görselin adı ve alt metni baştan doğru olsun; geriye dönük temizlik bir kez yapılır, kural kalıcıdır.

Alt metin ve erişilebilirlik: ihmal edilen taraf

Alt metni yalnız arama için yazmak, işin yarısını yapmaktır. Görme engelli bir kullanıcı ürün sayfanızı ekran okuyucuyla dolaştığında, alt metinleriniz o sayfanın tamamıdır. “canta1”, “canta2”, “canta3” diye ilerleyen bir galeri, o kullanıcı için satın alınamaz bir üründür.

Bunun ticari karşılığı da vardır: erişilebilir bir sayfa, daha geniş bir kitleye satılabilir sayfadır. Ayrıca aynı disiplin, ürün açıklamalarının da netleşmesini sağlar — görseli kelimelerle anlatmak zorunda kalan satıcı, ürününü daha iyi anlatır.

Ürün görseli seti: kaç görsel, hangi açı?

Görsel SEO'nun teknik tarafı kadar önemli olan bir şey daha var: hangi görselleri çektiğiniz. Arama sonucunda tıklanan görsel, ürünü tanınabilir kılan görseldir; ürün sayfasında satın aldıran görsel ise soruları cevaplayan görseldir.

Çoğu kategoride işe yarayan set şudur:

• Ana görsel: sade zeminde, tek başına ürün. Arama sonucunda küçük görüneceği için kalabalık kompozisyon burada işe yaramaz.
• Ölçek görseli: ürünün boyutunu anlatan bir referansla. İade oranını en çok düşüren görsel türü budur.
• Detay görseli: malzeme, dikiş, bağlantı noktası — müşterinin kalite sorusunu cevaplayan yakın çekim.
• Kullanım görseli: ürünün gerçek ortamda görünmesi. Stüdyo çekiminin veremediği güveni verir.
• Paket görseli: özellikle hediye kategorilerinde, ürünün teslim edildiği hâli.

Her birinin alt metni farklı yazılmalıdır; beşine de aynı metni koymak, arama motoru açısından dört görseli boşa harcamak demektir.

Ölçüm: görsel arama gerçekten trafik getiriyor mu?

Bu çalışmanın karşılığını görmek için görsel aramadan gelen trafiği ayrı izlemeniz gerekir. Arama konsolu raporlarında görsel sekmesi, hangi görsellerin gösterim ve tıklama aldığını gösterir. Bakılacak üç şey: hangi ürün görselleri gösterim alıyor, tıklama oranı nedir, ve gelen ziyaretçi hangi sayfaya düşüyor.

Çıkan tablo çoğu zaman şaşırtıcıdır: en çok gösterim alan görsel, en çok sattığınız ürünün görseli olmayabilir. Bu, hangi ürünlerde görsel aramanın gerçek bir kanal olduğunu gösterir — ve emeği oraya yoğunlaştırmanız gerektiğini. Sitenin genel teknik sağlığını site analizi aracıyla ölçebilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Alt metin nasıl yazılmalı?

Görselde ne olduğunu, göremeyen birine anlatır gibi kısaca yazın. Anahtar kelimeyi zorlamayın; görsel gerçekten o ürünse kelime zaten doğal olarak geçer. Dekoratif görsellerde alt metin boş bırakılır — ekran okuyucunun anlamsız bir metni okuması, hiç okumamasından kötüdür.

Dosya adı gerçekten önemli mi?

Etkisi alt metin kadar güçlü değil ama ücretsiz bir sinyaldir. Anlamsız kod yerine ürünü tarif eden, kısa ve tireli bir dosya adı kullanın. Asıl kazanç, katalog büyüdüğünde doğru görseli bulabilmenizde ortaya çıkar.

Görsel arama gerçekten trafik getiriyor mu?

Ölçmeden varsaymayın. Arama konsolunda görsel sonuçlarından gelen tıklamalar ayrı raporlanır; oradan kendi sitenizdeki gerçek katkıyı görebilirsiniz. Katkı kategoriye göre çok değişir — görselin karar verdirdiği ürünlerde belirgin, teknik ürünlerde sınırlıdır.

Özet

Görsel SEO üç basit alışkanlığa iner: ne görüldüğünü anlatan alt metin, ürünü tarif eden dosya adı ve doğru format-boyut. Dekoratif görselde alt metni boş bırakın, ilk ekrandaki görsele tembel yükleme uygulamayın, her görsele ölçü bilgisi verin. Katalogun tamamıyla değil en çok satan ürünlerle başlayın ve yeni yüklemeler için bir kural kurun — asıl kazanç, geriye dönük temizlikte değil kuralın kalıcılığındadır. Pazaryeri tarafındaki teknik kabul kurallarını — piksel, oran, arka plan ve dosya ağırlığı — pazaryeri ürün görselleri yazısında topladık.