Trendyol Yemek komisyonu: restoran ve kafeler için maliyet hesabı

Yemek platformları e-ticaret satıcılarına tanıdık gelir ama maliyet yapısı ürün pazaryerlerinden belirgin biçimde farklıdır. Ürün pazaryerinde sattığınız şeyin size mal oluşu bellidir; restoranda ise maliyet, reçeteden ve firesinden hesaplanır ve her porsiyonda biraz değişir.

Bu yazı, yemek platformunda satış yapan restoran ve kafeler için maliyet hesabını kuruyor. Ürün pazaryerlerindeki komisyon mantığını karşılaştırmak isterseniz komisyonu doğru hesaba katmak yazısına bakabilirsiniz.

Yemek platformunda maliyet üç kalemden oluşur

Bir siparişin size maliyetini çıkarırken üç ayrı kalemi ayrı ayrı yazın; hepsini "komisyon" diye tek satıra toplamak hesabı bozar:

• Platform komisyonu. Sipariş tutarı üzerinden alınan pay. Oran; şehre, mutfak tipine, restoranın platformdaki paketine ve döneme göre değişir. Güncel oranınızı restoran panelinizden ya da sözleşmenizden doğrulayın.
• Teslimat bedeli. Kuryeyi platform mu sağlıyor, siz mi? Platform kuryesi kullanıldığında bu bedel genellikle komisyonun üstüne biner; kendi kuryenizle çalışıyorsanız maliyet personel ve araç tarafına geçer, ortadan kalkmaz.
• Kampanya ve indirim payı. Platform kampanyalarına katılım, indirimin bir kısmının restorandan karşılanması anlamına gelebilir. Katılım kararını vermeden önce indirimin kaç puanının size ait olduğunu netleştirin.

Porsiyon maliyeti: hesabın temeli

Platform tarafındaki kalemleri hesaplayabilmek için önce kendi tarafınızı bilmeniz gerekir. Restoranda bu, porsiyon maliyetidir ve ürün maliyeti gibi sabit değildir.

1. Reçeteyi gram cinsinden yazın. "Bir tutam", "yeterince" gibi ifadeler maliyet hesabına girmez. Her malzemenin porsiyon başına gramajını sabitleyin.
2. Malzeme birim fiyatını güncel alın. Kilo fiyatını gram fiyatına çevirin ve reçetedeki gramajla çarpın.
3. Fireyi ekleyin. Ayıklama, pişirme kaybı, bozulan malzeme. Fire oranı hesaba girmezse porsiyon maliyeti sistematik olarak düşük çıkar.
4. Paket malzemesini ekleyin. Kap, kapak, poşet, çatal-bıçak seti, peçete, etiket. Salon servisinde olmayan bu kalem, paket siparişte porsiyon maliyetinin görünür bir parçasıdır.
5. Toplamı çıkarın. Bu sayı, o yemeğin platformdan bağımsız maliyetidir.

Fire ve porsiyon maliyeti konusunu restoran tarafında daha ayrıntılı ele aldığımız yazılar RestoSaaS blogunda duruyor.

Menü fiyatını geriye doğru kurun

Doğru yöntem, salon fiyatına bir miktar ekleyip platforma koymak değildir. Geriye doğru hesap yapın: elinizde kalmasını istediğiniz tutardan başlayıp yukarı çıkın.

1. Porsiyon maliyetini yazın (paket malzemesi ve fire dâhil).
2. Hedef katkı payınızı belirleyin. Bu porsiyondan sabit giderlerinizi karşılamak üzere ne kadar kalmasını istiyorsunuz?
3. İkisini toplayın. Bu, komisyon ve teslimat düşüldükten sonra elinize geçmesi gereken tutardır.
4. Platform kesintilerini geri ekleyin. Kesinti oranını bir kesir olarak düşünün: elinize geçecek tutarı, (1 − kesinti oranı) değerine bölün. İndirimden çıkarmak yerine bölerek eklemek, en sık yapılan hatayı önler.
5. KDV'yi ayrı tutun. KDV sizin geliriniz değildir; menü fiyatını KDV dâhil gösterirken hesabı KDV hariç yapın. Ayrımın nasıl kurulacağını kâr zarar tablosu yazısında anlattık.

Dördüncü adım kritik: kesinti oranını fiyattan çıkararak hesap yapmak, gerçekte alacağınızdan az bırakır. Aynı hatanın ürün pazaryerlerindeki karşılığını pazaryerinde kâr hesaplama yazısında adım adım gösterdik.

Salon fiyatı ile platform fiyatı aynı olmalı mı?

Bu, restoranların en çok tartıştığı karardır ve iki tarafın da geçerli gerekçesi vardır.

Aynı tutmanın gerekçesi: müşteri iki fiyatı gördüğünde farkı fark eder ve bunu güven sorunu olarak okuyabilir. Marka algısı açısından tek fiyat en temiz duruştur.

Farklılaştırmanın gerekçesi: platform siparişinin maliyeti salon siparişinden gerçekten yüksektir — komisyon, teslimat ve paket malzemesi salonda yoktur. Aynı fiyatı korumak, platform siparişlerinin salon kârından sübvanse edilmesi anlamına gelir.

Karar restoranın konumuna göre değişir: platform siparişi toplam cironuzun küçük bir kısmıysa tek fiyat yönetilebilir; platform ana kanalınız hâline geldiyse maliyet farkını fiyata yansıtmamak sürdürülebilir değildir. Platformların fiyat farkına dair kuralları da değişebildiği için kararı vermeden önce sözleşmenizi kontrol edin.

Menüyü platforma göre düzenlemek

Aynı menüyü olduğu gibi platforma taşımak, çoğu zaman en kârsız ürünleri de taşımak demektir. Platform menüsünü ayrı bir menü olarak düşünün:

• Taşımaya dayanmayan ürünleri çıkarın. Yolda formunu kaybeden bir yemek, düşük puan ve iade olarak geri döner; o puanın maliyeti bir porsiyonun kârından büyüktür.
• Katkı payı yüksek ürünleri öne alın. Platform sıralamasında öne çıkan ürün, en çok satan ürün olur. En çok satanın en kârlı olması tesadüfe bırakılmaz.
• Menü üstü ürünlerle sepeti büyütün. İçecek, tatlı ve ek malzeme, sipariş başına sabit maliyetleri (paket, teslimat) daha büyük bir tutara yayar. Sepet ortalamasını yükseltmenin yöntemlerini ilave satış yazısında ele aldık.
• Porsiyon görselini gerçekle uyumlu tutun. Gelen ürün görseldekinden küçükse bu, doğrudan düşük puana yazılır.

Hazırlık süresi ve iptal: faturada görünmeyen maliyetler

Yemek platformlarında iki operasyon sayısı doğrudan paraya çevrilir, ama hiçbir kesinti kaleminde görünmez.

Hazırlık süresi, siparişin size düşmesiyle kuryeye teslim edilmesi arasındaki süredir. Uzadığında iki şey olur: kurye beklerken teslimat süresi büyür ve müşteri puanı düşer; platform da yoğun saatlerde siparişi hazırlık süresi kısa olan restorana yönlendirmeye eğilimlidir. Yani uzun hazırlık süresi, önce puanı sonra sipariş adedini düşürür.

İptal oranı daha ağırdır. Malzeme bittiği için iptal edilen sipariş, o siparişin kârını kaybettirmekle kalmaz; müşteri güvenini ve platform performans puanınızı da düşürür. Çözüm menüyü stoğa bağlamaktır: tükenen malzemenin bağlı olduğu ürünler otomatik olarak menüden kalkmalıdır. Elle kapatmaya bırakıldığında yoğun saatte kimse menüyü güncellemez.

Kampanyalara katılma kararı

Platform kampanyaları sipariş adedini görünür biçimde artırır; sorun, artan adedin kâra dönüp dönmediğidir. Kararı vermeden önce üç şeyi netleştirin:

1. İndirimin kaç puanı size ait? Kampanya bedelinin tamamı platformda mı, yoksa bir kısmı restorandan mı karşılanıyor? Bu tek soru kararın yarısıdır.
2. Kampanya sonrası fiyatla katkı payınız pozitif mi? İndirimli fiyattan komisyon, teslimat ve porsiyon maliyetini düşün. Negatifse kampanya ciro üretir, kâr üretmez.
3. Hangi ürünler kampanyaya girecek? Katkı payı en dar ürünleri kampanyaya sokmak, en çok satan ürünü en az kârlı ürün yapar. Kampanyaya marjı geniş ürünlerle girin.
4. Kampanya bittiğinde ne olacak? İndirimli fiyata alışan müşteri normal fiyata dönmeyebilir. Sürekli kampanyada kalmak, indirimli fiyatı gerçek fiyatınız hâline getirir.

Kampanyanın getirisini ölçerken kampanya dönemindeki ciroya değil, kampanya dönemindeki katkı payı toplamına bakın. Ölçüm mantığının reklam tarafındaki karşılığını ROAS'ı doğru ölçmek yazısında anlattık.

Platform bağımlılığı ve kendi sipariş kanalınız

Yemek platformları görünürlük ve hazır talep sağlar; karşılığında müşteri ilişkisini ellerinde tutar ve komisyon oranını tek taraflı güncelleyebilirler. Ürün pazaryerlerindeki tabloyla aynıdır — ve çözüm de aynıdır: kendi sipariş kanalınızı kurmak.

Restoran tarafında bu, QR menü üzerinden masadan sipariş, kendi paket sipariş sayfanız ve müşteriyi geri getiren bir sadakat kurgusu demektir. Platform kanalını kapatmak gerekmez; hedef, tek kanala bağımlı olmamaktır.

Bu altyapıyı RestoSaaS restoran yönetim sistemi tarafında kurduk: QR menü, masadan sipariş, stok ve sadakat tek panelde çalışıyor. Pazaryeri–kendi kanal dengesinin genel çerçevesini ise pazaryeri mi kendi siteniz mi yazısında karşılaştırdık.

Aylık olarak neye bakmalısınız?

Platform panelindeki ciro rakamı tek başına yanıltıcıdır. Ay sonunda dört sayıya bakın:

• Sipariş başına net kalan. Tüm kesintiler ve paket malzemesi düşüldükten sonra elinizde kalan tutar.
• Ürün bazında katkı payı. En çok satan üç ürününüz en kârlı üçünüz mü?
• İptal ve iade oranı. Yükseliyorsa sebebi hazırlık süresi, paketleme ya da menü açıklaması olabilir.
• Kanal dağılımı. Cironuzun yüzde kaçı platformdan geliyor? Bu oran bir risk göstergesidir.

Sık sorulan sorular

Trendyol Yemek komisyon oranı nedir?

Yemek platformlarında komisyon oranı tek bir sayı değildir; şehre, mutfak tipine, restoranın platformdaki paketine ve teslimatı kimin yaptığına göre değişir ve dönem dönem güncellenir. Güncel oranınızı restoran panelinizden ya da sözleşmenizden doğrulayın. Hesap yaparken komisyonun yanına kurye bedelini ve kampanya indirim payını da ayrı kalemler olarak eklemeyi unutmayın.

Yemek platformu komisyonu ürün pazaryerinden neden farklı?

Üç sebeple: teslimat çoğu zaman platformun kuryesiyle yapılır ve bu ayrı bir kalemdir; kampanya indirimlerinin bir kısmı restorandan karşılanabilir; ve satılan şeyin maliyeti sabit bir alış fiyatı değil, reçeteden ve fireden hesaplanan bir porsiyon maliyetidir. Bu üçü, ürün pazaryerinde ya yoktur ya da çok daha basittir.

Platformda fiyatı yükseltirsem sıralamam düşer mi?

Platform sıralamaları fiyat, satış hacmi, puan, hazırlık süresi ve iptal oranı gibi birden fazla sinyale bakar; fiyat tek belirleyici değildir. Zarar ederek elde edilen sıralama ise sürdürülemez. Doğru yaklaşım fiyatı maliyet hesabına göre kurmak, sıralamayı hazırlık süresi ve puan tarafından iyileştirmektir.

Kendi kuryemle çalışmak daha mı ucuz?

Doğrudan karşılaştırılamaz: platform kuryesinde maliyet sipariş başına değişkendir, kendi kuryenizde ise personel ve araç olarak sabittir. Sabit maliyet, ancak yeterli sipariş adedine bölündüğünde ucuzlar. Kendi kuryenizin sipariş başına maliyetini bulmak için aylık toplam gideri o ay taşınan sipariş adedine bölün ve platform bedeliyle karşılaştırın.

Paket malzemesini müşteriden alabilir miyim?

Uygulamada birçok restoran paket ücretini ayrı bir kalem olarak yansıtır; bunun platformda mümkün olup olmadığı ve nasıl gösterileceği platform kurallarına bağlıdır, panelinizden kontrol edin. Yansıtamıyorsanız bu kalemi porsiyon maliyetine ekleyip menü fiyatına yedirmek zorundasınız — hesaba hiç katmamak, en sık yapılan hatadır.

Menümün tamamını platforma koymalı mıyım?

Hayır. Taşımaya dayanmayan ürünler düşük puan üretir, katkı payı dar ürünler ise sipariş adedini artırırken kârı artırmaz. Platform menüsünü salon menüsünün kopyası değil, taşımaya uygun ve marjı geniş ürünlerden oluşan ayrı bir menü olarak kurun.

Özet

Yemek platformunda maliyet üç kalemden oluşur: komisyon, teslimat ve kampanya payı. Bunları hesaplayabilmek için önce kendi porsiyon maliyetinizi — reçete, fire ve paket malzemesi dâhil — bilmeniz gerekir. Menü fiyatını geriye doğru kurun: elinizde kalmasını istediğiniz tutardan başlayıp kesintileri bölerek ekleyin, çıkararak değil. Platform menüsünü salon menüsünün kopyası değil ayrı bir menü olarak tasarlayın ve cironuzun ne kadarının tek kanaldan geldiğini her ay ölçün.